ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಊರಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಪರಿಚಯದವರು ಕೇಳಿದರು, ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಅದರ ಅಂಗಗಳು ಯಾವುದಾದರೂ ಕಾನೂನು ಮಾಡಬಹುದಾ? ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಅದಿಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆ ಆಗುವ೦ತಹ ಕಾಯಿದೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರೆ ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವವರು ಯಾರು? ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರು ...... ಅವರು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರರರಿಗೆ ಇರುವ೦ತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಇಲ್ಲಿದೆ ಉತ್ತರ..
ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 12ರಲ್ಲಿ “ರಾಜ್ಯ” ಎಂಬ ಪದದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರೆ, ವಿಧಿ 13 ಆ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಿತಿ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಅದರ ಅಂಗಗಳು ಯಾವುದಾದರೂ ಕಾನೂನು ಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಆ ಕಾನೂನು ಸಂವಿಧಾನ ನೀಡಿರುವ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರಬಾರದು.
ವಿಧಿ 13 ಪ್ರಕಾರ, ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂರನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುವ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಅಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಮುಂದೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಮೂಲಕ ಸಂವಿಧಾನವು ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಿಂತ ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಈ ವಿಧಿಯು ಕೇವಲ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಂವಿಧಾನ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ಇದ್ದ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುವ ಹಳೆಯ ಕಾನೂನುಗಳು ಅಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಸಂವಿಧಾನವು ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾನೂನುಗಳು ಅದರ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿಧಿ 13ನ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಇದು ನ್ಯಾಯಾಂಗಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಂತಹ ಕಾನೂನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಇದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ಸಂವಿಧಾನದ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಕಾನೂನುಗಳು ಸಂವಿಧಾನದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಅವನ್ನು ಅಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
ಇಂದಿನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಧಿ 13ನ ಪ್ರಾಸಕ್ತತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕಾಲಾನುಸಾರ ಹೊಸ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವು ನಾಗರಿಕರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವಂತಿದಲ್ಲಿ ವಿಧಿ 13 ಒಂದು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತದೆ .
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ವಿಧಿ 13 ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಜೀವಂತ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಂವಿಧಾನದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಬಲವಾದ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ವಿಧಿ 12 “ರಾಜ್ಯ”ದ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರೆ, ವಿಧಿ 13 ಆ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಒಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಸಂವಿಧಾನವು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತದ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿರದೆ, ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಕ ಎಂಬ ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
-ಗ್ಲೆನ್ ಗುಂಪಲಾಜೆ
