👤ಗ್ಲೆನ್ ಗುಂಪಲಾಜೆ
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಬ್ಬವಲ್ಲ; ಅದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಸ್ಮಿತೆ, ರಾಜವೈಭವ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಸಂಭ್ರಮಗಳ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗಮ. ದೀಪಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಅರಮನೆ, ಮಂಗಳವಾದ್ಯಗಳ ನಾದ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆ ತೊಟ್ಟು ಸಂಭ್ರಮಿಸುವ ಜನರು, ಕಣ್ಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಗಜಪಡೆಯ ಗಾಂಭೀರ್ಯ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಮೈಸೂರು ದಸರಾವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಉತ್ಸವವನ್ನಾಗಿಸಿವೆ.
2026ರ ದಸರಾ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಪರಂಪರೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುವುದು ಚಿನ್ನದ ಅಂಬಾರಿ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹೊರುವ ಆನೆ. ಆದರೆ ಅಂಬಾರಿಯ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿರುವ ಇತಿಹಾಸ, ಅದನ್ನು ಹೊರುವ ಆನೆಯ ಸಿದ್ಧತೆ, ಮಾವುತರು ಮತ್ತು ಕಾವಾಡಿಗಳ ಪರಿಶ್ರಮ ಹಾಗೂ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಉಳಿದು ಬಂದಿರುವ ರಾಜಪರಂಪರೆಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಅರಿತಾಗ ದಸರಾ ಉತ್ಸವದ ನಿಜವಾದ ಮಹತ್ವ ನಮಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ನಾಲ್ಕು ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಉತ್ಸವದ ಇತಿಹಾಸವು ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಜಯದಶಮಿ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರು ಮುಂದುವರಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ರಾಜಮರ್ಯಾದೆ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ವೈಭವವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, 1610ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ದಸರಾ ಆಚರಣೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ದೊರೆಯಿತು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸದ ದಾಖಲೆಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.
ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ರಾಜಾಡಳಿತದ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗಿದ್ದರೂ, ದಸರಾ ಉತ್ಸವದ ಮಹತ್ವ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ರಾಜಮನೆತನದ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದ್ದ ಉತ್ಸವವು ಇಂದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ನಾಡಹಬ್ಬವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೂ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯ ದೀಪಾಲಂಕಾರ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ವಿವಿಧ ಕಲಾಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜಯದಶಮಿಯ ಜಂಬೂ ಸವಾರಿ ಈ ಉತ್ಸವದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅರಮನೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ರಾಜಪರಂಪರೆಯ ಆಚರಣೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರು ತೆರೆದಿಡುತ್ತವೆ.
ಚಿನ್ನದ ಅಂಬಾರಿ: ವೈಭವದ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಎಂದಾಕ್ಷಣ ಕಣ್ಣೆದುರು ಮೂಡುವ ದೃಶ್ಯವೇ ಚಿನ್ನದ ಅಂಬಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಸಾಗುವ ಗಜರಾಜ. ಜಂಬೂ ಸವಾರಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿರುವ ಈ ಅಂಬಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಾಡದೇವತೆ ಶ್ರೀ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿಯ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರಿಗೆ ಇದು ದೇವಿಯ ದರ್ಶನದ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷಣವಾದರೆ, ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜಪರಂಪರೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದು ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಸುಮಾರು 750 ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕದ ಚಿನ್ನದ ಅಂಬಾರಿಯನ್ನು ಹೊರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಯವಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಆನೆಯ ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ, ನಡಿಗೆ, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಜನಸಂದಣಿಯ ನಡುವೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ಸಾಗುವ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂಬಾರಿಯನ್ನು ಹೊರುವ ಆನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಇತರ ಆನೆಗಳೂ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಗಾಂಭೀರ್ಯ ತುಂಬುತ್ತವೆ.
ಈ ಅಂಬಾರಿಯ ಹಿಂದೆ ಆನೆಗಳ ಪಾಲನೆ, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಪಶುವೈದ್ಯರು, ಮಾವುತರು ಹಾಗೂ ಕಾವಾಡಿಗಳ ಶ್ರಮವಿದೆ. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಸಂಭ್ರಮವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಜಂಬೂ ಸವಾರಿಯ ಹಿಂದೆ ಹಲವು ದಿನಗಳ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಪರಿಶ್ರಮ ಅಡಗಿದೆ.
2026ರ ವಿಶೇಷ: ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನಿಂದ ಪ್ರಶಾಂತನಿಗೆ ಅಂಬಾರಿಯ ಹೊಣೆ
2026ರ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಆನೆಗಳ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಂಬಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದ ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಬದಲಿಗೆ ಈ ಬಾರಿ ಪ್ರಶಾಂತನಿಗೆ ಆ ಮಹತ್ವದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರಶಾಂತನು ಈ ವರ್ಷದ ಜಂಬೂ ಸವಾರಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಅಭಿಮನ್ಯು ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ದಸರಾ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಂತಹ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದ ಆನೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಆನೆಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುವುದು ಕೇವಲ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲ; ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೂ ಹೌದು.
ಪ್ರಶಾಂತನಿಗೆ ಅಂಬಾರಿ ಹೊರುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತಿರುವುದು ಆನೆಯೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಾವುತರು ಮತ್ತು ಕಾವಾಡಿಗಳಿಗೂ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಆನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪಾಲಕರ ನಡುವಿನ ನಂಬಿಕೆ, ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಹಾಗೂ ತರಬೇತಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಈ ಸಂದರ್ಭ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಅಂಬಾರಿಯನ್ನು ಹೊರುವ ಗೌರವದಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾದುದು ಆನೆಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ. ಉತ್ಸವದ ವೈಭವದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಸೂಕ್ತ ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಿರ್ವಹಣೆಗೂ ಸಮಾನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಮಾವುತರು ಮತ್ತು ಕಾವಾಡಿಗಳು: ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಹಿಂದಿನ ಮೌನ ನಾಯಕರು
ದಸರಾ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆದರೂ, ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವ ಮಾವುತರು ಮತ್ತು ಕಾವಾಡಿಗಳ ಕೊಡುಗೆ ಬಹುಮುಖ್ಯ. ಆನೆಗಳ ದೈನಂದಿನ ಆಹಾರ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಅವರು ತೊಡಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕಳೆಯುವ ಈ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಅವುಗಳ ಸ್ವಭಾವ, ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಅನುಭವವಿರುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಜನಸಮೂಹ, ವಾದ್ಯಗಳ ಸದ್ದು, ವಾಹನಗಳ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ವಾತಾವರಣದ ನಡುವೆ ಆನೆಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ.
ಅಂಬಾರಿ ಹೊರುವ ಆನೆಯ ಸಿದ್ಧತೆಯು ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ತರಬೇತಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಅದರ ಆರೋಗ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವುದೂ ಮುಖ್ಯ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ದಸರಾ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಾವುತರು, ಕಾವಾಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮರೆಯಲಾಗದು.
ರಾಜವೈಭವವನ್ನು ಜನರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಈ ಮೌನ ನಾಯಕರು ದಸರಾ ಪರಂಪರೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಜಂಬೂ ಸವಾರಿ: ಭಕ್ತಿಯೂ ವೈಭವವೂ ಒಂದಾಗುವ ಕ್ಷಣ
ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ನಡೆಯುವ ಜಂಬೂ ಸವಾರಿ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಉತ್ಸವದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ. ಅರಮನೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಈ ಭವ್ಯ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಲಂಕೃತ ಆನೆಗಳು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯವೃಂದಗಳು, ಜನಪದ ಕಲಾತಂಡಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಅರಮನೆಯ ರಾಜಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಜನರ ನಡುವೆ ತರುವ ಈ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮೈಸೂರಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತಿನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.
2026ರ ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21ರಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 4.10ರಿಂದ 4.35ರವರೆಗೆ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿಯ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಪುಷ್ಪಾರ್ಚನೆ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ನಂತರ ಸಂಜೆ 4.35ಕ್ಕೆ ಜಂಬೂ ಸವಾರಿ ಅರಮನೆಯಿಂದ ಬನ್ನಿಮಂಟಪದತ್ತ ಹೊರಡಲಿದೆ.
ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮಾರ್ಗದ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಕಾದು ನಿಂತು ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಕುಟುಂಬಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಂದೇ ಉತ್ಸವದ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬೆಸೆಯುವ ಶಕ್ತಿ ಈ ಮೆರವಣಿಗೆಗಿದೆ.
ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಮಿನುಗುವ ಅರಮನೆ, ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರಳುವ ಕರ್ನಾಟಕ
ದಸರಾ ಎಂದರೆ ಜಂಬೂ ಸವಾರಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಹನ್ನೊಂದು ದಿನಗಳ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕ್ರೀಡೆ, ಕೃಷಿ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ರಾತ್ರಿ ದೀಪಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಬನ್ನಿಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪಂಜಿನ ಕವಾಯತು ಉತ್ಸವದ ಅಂತಿಮ ಹಂತಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮೆರುಗು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೂವಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಆಹಾರ ಮೇಳ, ರೈತ ದಸರಾ, ಯುವ ಸಂಭ್ರಮ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ದಸರಾವನ್ನು ಎಲ್ಲ ವಯೋಮಾನದವರಿಗೂ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಸುತ್ತವೆ.
2026ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಸೂರ್ಯಕಿರಣ ವೈಮಾನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನವೂ ಉತ್ಸವದ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಗಳ ಸಾಹಸಮಯ ಚಲನೆಗಳು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರೆ, ಅರಮನೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ನಮ್ಮ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಹಳೆಯ ವೈಭವ ಮತ್ತು ಹೊಸತನ ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತವೆ.
ದಸರಾ ಸಾರುವ ಸಂದೇಶ: ಕೆಡುಕಿನ ಮೇಲೆ ಒಳಿತಿನ ವಿಜಯ
ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವು ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಶಕ್ತಿಯ ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತದಲ್ಲಿದೆ. ಮೈಸೂರಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಿ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿಯು ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಕಥೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಈ ಕಥೆಯು ಅನ್ಯಾಯ, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟತನದ ವಿರುದ್ಧ ಧರ್ಮ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯದ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.
ಮಹಾನವಮಿಯಂದು ಆಯುಧಪೂಜೆ ಆಚರಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವ ಉಪಕರಣಗಳು, ಯಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಸಾಧನಗಳು, ರೈತರಿಗೆ ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣಗಳು, ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಸಾಧನಗಳು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪರಿಶ್ರಮದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ.
ದಸರಾ ನಮಗೆ ನೀಡುವ ಸಂದೇಶವೂ ಇದೇ: ಶಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಬಲವಲ್ಲ; ಅದು ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ನ್ಯಾಯ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಸಂಕಲ್ಪ.
ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಹೊಣೆ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರದು
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಬಂದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪತ್ತು. ಅದನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಉತ್ಸವ ಸಮಿತಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಪಾಲಿದೆ.
ಉತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಡುವುದು, ಸಂಚಾರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜನಸಂದಣಿಯಲ್ಲಿ ಇತರರ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಸರಾ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆರೋಗ್ಯ, ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಹೊಂದಿರುವುದೂ ಮುಖ್ಯ.
ದಸರಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಕಲಾವಿದರು, ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಕರು, ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಹಬ್ಬವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಆಚರಣೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಜೀವನದೊಂದಿಗೂ ಆಳವಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಸಮಾರೋಪ: ಮೈಸೂರು ದಸರಾ — ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪ್ರತೀಕ
ಮೈಸೂರು ದಸರಾದ ನಿಜವಾದ ಸೌಂದರ್ಯವು ಚಿನ್ನದ ಅಂಬಾರಿಯ ಹೊಳಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಿಲ್ಲ. ಅದು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ, ದೇವಿಯ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಆನೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವವರ ಪರಿಶ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಕಲಾವಿದರ ಪ್ರತಿಭೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬವನ್ನು ತಮ್ಮದೆಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಜನರ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ.
ಅಂಬಾರಿಯನ್ನು ಹೊರುವ ಆನೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಆಚರಣೆಯ ಸ್ವರೂಪವೂ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಮನೋಭಾವ, ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಒಳಿತಿನ ವಿಜಯದ ಸಂದೇಶ ಉಳಿಯಬೇಕು.
ಅರಮನೆಯ ದೀಪಗಳು ಆರಿದ ನಂತರವೂ ದಸರಾ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳಗುತ್ತಿರಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಕೇವಲ ಮೈಸೂರಿನ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ; ಅದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಉತ್ಸವ.
